Så tar du ett vattenprov rätt
Provtagning av dricksvatten · Steg för steg
Så tar du ett vattenprov rätt — och får ett analyssvar du kan lita på
Tidsgräns till laboratoriet
48h
Ett vattenprov ska nå laboratoriet senast 48 timmar efter provtagning — helst redan samma dag. Det du gör under de första timmarna avgör om svaret speglar ditt verkliga vatten eller ett missvisande resultat. Provtagningen är därför minst lika viktig som själva analysen.
Ett vattenprov är en ögonblicksbild — det visar exakt hur vattnet ser ut just när du fyller flaskan. Därför är hur du tar provet helt avgörande. Små misstag, som att provta stillastående vatten eller nudda flasköppningen med handen, kan förändra resultatet och ge en bild som inte stämmer med ditt faktiska dricksvatten.
Den här guiden går igenom allt steg för steg: hur du förbereder brunn och kran, i vilken ordning provkärlen ska fyllas, hur de fyra olika proverna skiljer sig åt och vilka misstag som oftast förstör ett annars korrekt prov. Hos Svenskt Vattenprov — Sveriges tryggaste vattenanalys utförs analyserna vid ett SWEDAC-ackrediterat laboratorium enligt SS-EN ISO/IEC 17025, men ett pålitligt svar börjar alltid hemma vid din kran.
01 — Innan du börjarFörbered brunnen, kranen och dig själv
Ett bra prov förutsätter att vattnet är representativt för hur du normalt använder det. Brunnen bör ha varit i normal användning under minst ett par veckor innan provtagning — har den stått oanvänd länge bör du först omsätta vattnet några gånger, så att du provtar levande vatten och inte stillastående.
Ta provet från den kran som används mest, vanligtvis kökskranen, och gör det efter normal vattenanvändning under dagen. Tvätta händerna noggrant innan du börjar, plocka fram alla kärl och läs igenom följesedeln. Använd endast de flaskor som skickats från laboratoriet, och skölj eller diska dem aldrig i förväg — de är förberedda och en sköljning kan förorena provet.
02 — Före eller efter filtret?Bestäm vad du faktiskt vill ha svar på
Har du ett vattenfilter måste du bestämma var provet ska tas — och det beror på din frågeställning. Vill du veta hur råvattnet ser ut direkt från brunnen tar du provet före eventuella filter. Det ger en bild av vattnets verkliga kvalitet och är grunden för att välja rätt rening. Tar du provet efter filtret visar analysen i stället hur väl reningen fungerar — alltså vattnet som faktiskt kommer ur kranen.
I många fall är det klokt att ta två prover: ett före filtret för att bedöma reningsbehovet, och ett efter för att kontrollera att filtret gör sitt jobb. Det är inte ovanligt att ett filter förbättrar en parameter men samtidigt påverkar pH, mineralbalans eller smak — något som bara ett efterprov avslöjar.
03 — ProvtagningenSteg för steg vid kranen
När förberedelserna är klara följer du den här ordningen. Det mikrobiologiska provet tas alltid först, och alla kärl fylls vid samma tillfälle med så kort tid emellan som möjligt.
04 — De fyra provkärlenVarje analys har sin egen teknik
Olika analyser kräver olika hantering. Här är vad som gäller för de fyra vanligaste kärlen — fyller du fel kan provet bli ogiltigt.
1. Mikrobiologiskt prov
Steril 500 ml-flaska med blå kork. Detta prov tas först och är känsligast för förorening. Vidrör aldrig flaskmynningen eller insidan av korken, för in flaskan under strålen utan att komma i kontakt med kranen, och fyll till 4/5 — strax under "axlarna". Skruva på korken omedelbart. Provet bör nå laboratoriet samma dag.
2. Kemiskt prov
500 ml-flaska med vit kork. Tas direkt efter det mikrobiologiska provet, efter spolning enligt stegen ovan. Fyll hela flaskan ända upp till kanten. Ska anlända till laboratoriet senast 48 timmar efter provtagning.
3. Metaller
150 ml-flaska. Här väljer du metod efter vad du vill undersöka. Normalt (rekommenderas): fyll efter spolning, precis som övriga prov — det visar metallhalten i det vatten du brukar dricka. Kranens och rörens inverkan: tappa direkt i flaskan utan föregående spolning. Kranen ska då ha stått orörd i några timmar, helst över natten, så att du fångar metaller som anrikats i stillastående vatten.
4. Radon
Radonvial i plastpåse — det kärl där flest misstag sker. Ta bort silar, spolarmunstycken och slangar, och ställ in vattenflödet så långsamt som möjligt utan att det börjar droppa. Tappa vattnet försiktigt längs kärlets vägg tills det fylls helt med ytspänning — ingen luft får finnas i vialen, eftersom radon är en gas. Tillslut direkt och notera datum och tid på plastpåsens etikett, inte på själva provkärlet.
Hela instruktionen som PDF
Vill du ha provtagningsinstruktionen att skriva ut eller ha bredvid dig vid kranen? Ladda ner hela följesedeln från Svenskt Vattenprov.
Ett felaktigt taget prov kan leda till fel slutsatser och onödiga åtgärder. Rätt taget ger dig ett tryggt underlag att utgå ifrån. Grunden i en tillförlitlig vattenanalys
05 — Skicka i tidHåll provet kallt hela vägen till labbet
Bakterier och kemiska processer fortsätter i flaskan efter provtagningen, så tiden är kritisk. Provet bör nå laboratoriet helst samma dag och senast inom 48 timmar. De medföljande kylklamparna ska vara frysta när du skickar in, och proverna ska hållas kalla hela vägen.
Lämna provet direkt på ett laboratorium eller inlämningsställe, eller köp frakt ("Parcel" eller "Bussgods") hos ditt postombud. Skicka måndag till onsdag så att provet inte blir liggande över helgen — ett prov som fastnar i transporten blir snabbt obrukbart.
06 — Undvik fallgroparnaVanliga misstag som förstör analysen
De allra flesta felaktiga prover beror på några återkommande misstag. Känner du till dem är de lätta att undvika:
- Provet tas på stillastående vatten — utan ordentlig spolning.
- Provet skickas in för sent eller blir liggande varmt under transporten.
- Flasköppningen eller korkens insida vidrörs, vilket förorenar det mikrobiologiska provet.
- Flaskorna sköljs eller diskas i förväg.
- Varmvatten används i stället för kallvatten.
- Instruktionerna följs inte — särskilt vanligt vid radonprovtagning, där luft i vialen ger fel svar.
När provet däremot tas på rätt sätt får du ett tryggt och rättvisande underlag — oavsett om analysen visar att allt är bra eller att något behöver åtgärdas.
Källor
- Svenskt Vattenprov, Provtagningsinstruktion — Analys av dricksvatten (enskilt dricksvatten).
- Livsmedelsverket, Egen brunn eller annan liten dricksvattenanläggning — råd om enskild dricksvattenförsörjning.
- Livsmedelsverket, Ta prov på ditt dricksvatten.
- SWEDAC, Ackreditering av laboratorier enligt SS-EN ISO/IEC 17025.
Redo att testa ditt vatten?
Beställ ett analyspaket från Svenskt Vattenprov — Sveriges tryggaste vattenanalys. SWEDAC-ackrediterat laboratorium, tydlig rapport och konkreta åtgärdsförslag.
Beställ vattenanalysDrinking water sampling · Step by step
How to take a water sample correctly — for results you can trust
Deadline to the laboratory
48h
A water sample must reach the laboratory within 48 hours of sampling — ideally the same day. What you do in the first few hours decides whether the result reflects your real water or a misleading one. Sampling matters just as much as the analysis itself.
A water sample is a snapshot — it shows exactly what your water looks like the moment you fill the bottle. That makes how you take the sample crucial. Small mistakes, like sampling standing water or touching the bottle opening, can change the result and give a picture that doesn't match your actual drinking water.
This guide walks through everything step by step: how to prepare your well and tap, the order to fill the bottles in, how the four samples differ, and the mistakes that most often ruin an otherwise correct sample. At Svenskt Vattenprov — Sweden's most trusted water analysis, the analyses are carried out at a SWEDAC-accredited laboratory under SS-EN ISO/IEC 17025, but a reliable result always begins at your own tap.
01 — Before you startPrepare the well, the tap and yourself
A good sample requires that the water represents how you normally use it. The well should have been in normal use for at least a couple of weeks before sampling — if it has stood unused for a long time, cycle the water a few times first, so you sample living water rather than standing water.
Take the sample from the tap you use most, usually the kitchen tap, and do it after normal daily water use. Wash your hands thoroughly before you begin, lay out all the containers and read the instructions. Use only the bottles supplied by the laboratory, and never rinse or wash them beforehand — they are prepared, and rinsing can contaminate the sample.
02 — Before or after the filter?Decide what you actually want to know
If you have a water filter you must decide where to sample — and that depends on your question. To learn what the raw water from the well looks like, take the sample before any filters. That shows the water's true quality and is the basis for choosing the right treatment. Taking the sample after the filter instead shows how well the treatment works — the water that actually comes out of the tap.
In many cases it is wise to take two samples: one before the filter to assess the treatment need, and one after to check that the filter does its job. It is not unusual for a filter to improve one parameter while affecting pH, mineral balance or taste — something only an after-filter sample reveals.
03 — The samplingStep by step at the tap
Once the preparations are done, follow this order. The microbiological sample is always taken first, and all containers are filled on the same occasion with as little time between them as possible.
04 — The four containersEach analysis has its own technique
Different analyses require different handling. Here is what applies to the four most common containers — fill the wrong way and the sample may be invalid.
1. Microbiological sample
Sterile 500 ml bottle with a blue cap. This sample is taken first and is the most sensitive to contamination. Never touch the bottle opening or the inside of the cap, hold the bottle under the stream without contacting the tap, and fill to 4/5 — just below the “shoulders”. Screw the cap on immediately. The sample should reach the laboratory the same day.
2. Chemical sample
500 ml bottle with a white cap. Taken right after the microbiological sample, after flushing as in the steps above. Fill the bottle completely, right to the rim. Must arrive at the laboratory within 48 hours of sampling.
3. Metals
150 ml bottle. Here you choose the method based on what you want to investigate. Standard (recommended): fill after flushing, just like the other samples — this shows the metal content of the water you usually drink. Tap and pipe influence: fill directly without flushing first. The tap should then have stood untouched for a few hours, preferably overnight, so you capture metals accumulated in standing water.
4. Radon
Radon vial in a plastic bag — the container where most mistakes happen. Remove strainers, aerators and hoses, and set the flow as slow as possible without dripping. Pour the water gently along the wall of the vial until it is completely full by surface tension — no air may remain in the vial, because radon is a gas. Close it immediately and note the date and time on the plastic bag's label, not on the vial itself.
The full instruction as a PDF
Want the sampling instruction to print or keep beside you at the tap? Download the complete instruction sheet from Svenskt Vattenprov.
An incorrectly taken sample can lead to wrong conclusions and unnecessary measures. Taken correctly, it gives you a solid basis to act on. The foundation of a reliable water analysis
05 — Send it in timeKeep the sample cold all the way to the lab
Bacterial and chemical processes continue in the bottle after sampling, so timing is critical. The sample should reach the laboratory ideally the same day and within 48 hours at the latest. The cooling packs supplied must be frozen when you send the sample, and the samples must be kept cold the whole way.
Hand the sample in directly at a laboratory or drop-off point, or buy shipping ("Parcel" or "Bussgods") at your postal agent. Send Monday to Wednesday so the sample does not sit over the weekend — a sample stuck in transit quickly becomes unusable.
06 — Avoid the pitfallsCommon mistakes that ruin the analysis
Almost all faulty samples come down to a few recurring mistakes. Knowing them makes them easy to avoid:
- The sample is taken from standing water — without proper flushing.
- The sample is sent in too late or sits warm during transit.
- The bottle opening or the inside of the cap is touched, contaminating the microbiological sample.
- The bottles are rinsed or washed beforehand.
- Hot water is used instead of cold.
- The instructions are not followed — especially common with radon sampling, where air in the vial gives the wrong result.
When the sample is taken correctly, however, you get a sound and accurate basis — whether the analysis shows everything is fine or that something needs attention.
Sources
- Svenskt Vattenprov, Sampling instruction — Drinking water analysis (private drinking water).
- Swedish Food Agency, Private well or other small drinking water facility — advice on individual water supply.
- Swedish Food Agency, Test your drinking water.
- SWEDAC, Accreditation of laboratories under SS-EN ISO/IEC 17025.
Ready to test your water?
Order an analysis package from Svenskt Vattenprov — Sweden's most trusted water analysis. SWEDAC-accredited laboratory, a clear report and concrete recommendations.
Order a water analysisTrinkwasser-Probenahme · Schritt für Schritt
So nehmen Sie eine Wasserprobe richtig — für Ergebnisse, denen Sie vertrauen können
Frist bis zum Labor
48h
Eine Wasserprobe muss das Labor innerhalb von 48 Stunden nach der Probenahme erreichen — idealerweise am selben Tag. Was Sie in den ersten Stunden tun, entscheidet, ob das Ergebnis Ihr tatsächliches Wasser widerspiegelt oder ein irreführendes. Die Probenahme ist genauso wichtig wie die Analyse selbst.
Eine Wasserprobe ist eine Momentaufnahme — sie zeigt genau, wie Ihr Wasser in dem Moment aussieht, in dem Sie die Flasche füllen. Deshalb ist entscheidend, wie Sie die Probe nehmen. Kleine Fehler, etwa stehendes Wasser zu beproben oder die Flaschenöffnung zu berühren, können das Ergebnis verändern und ein Bild liefern, das nicht zu Ihrem tatsächlichen Trinkwasser passt.
Diese Anleitung führt Sie Schritt für Schritt durch alles: wie Sie Brunnen und Hahn vorbereiten, in welcher Reihenfolge die Flaschen gefüllt werden, wie sich die vier Proben unterscheiden und welche Fehler eine ansonsten korrekte Probe am häufigsten ruinieren. Bei Svenskt Vattenprov — Schwedens vertrauenswürdigster Wasseranalyse werden die Analysen in einem SWEDAC-akkreditierten Labor nach SS-EN ISO/IEC 17025 durchgeführt, doch ein zuverlässiges Ergebnis beginnt immer an Ihrem eigenen Hahn.
01 — Bevor Sie beginnenBrunnen, Hahn und sich selbst vorbereiten
Eine gute Probe setzt voraus, dass das Wasser repräsentativ für Ihre normale Nutzung ist. Der Brunnen sollte vor der Probenahme mindestens ein paar Wochen normal genutzt worden sein — stand er lange ungenutzt, lassen Sie das Wasser zunächst einige Male umwälzen, damit Sie lebendiges und nicht stehendes Wasser beproben.
Nehmen Sie die Probe an dem Hahn, den Sie am meisten nutzen, in der Regel der Küchenhahn, und zwar nach der normalen täglichen Wassernutzung. Waschen Sie sich vorher gründlich die Hände, legen Sie alle Gefäße bereit und lesen Sie die Anleitung. Verwenden Sie ausschließlich die vom Labor gelieferten Flaschen und spülen oder waschen Sie sie niemals vorab — sie sind vorbereitet, und ein Ausspülen kann die Probe verunreinigen.
02 — Vor oder nach dem Filter?Legen Sie fest, was Sie wirklich wissen wollen
Wenn Sie einen Wasserfilter haben, müssen Sie entscheiden, wo Sie beproben — und das hängt von Ihrer Fragestellung ab. Um zu erfahren, wie das Rohwasser aus dem Brunnen aussieht, nehmen Sie die Probe vor etwaigen Filtern. Das zeigt die tatsächliche Wasserqualität und ist die Grundlage für die Wahl der richtigen Aufbereitung. Nehmen Sie die Probe hingegen nach dem Filter, zeigt sie, wie gut die Aufbereitung funktioniert — das Wasser, das tatsächlich aus dem Hahn kommt.
Oft ist es klug, zwei Proben zu nehmen: eine vor dem Filter, um den Aufbereitungsbedarf zu beurteilen, und eine danach, um zu prüfen, ob der Filter seine Aufgabe erfüllt. Nicht selten verbessert ein Filter einen Parameter und beeinflusst zugleich pH-Wert, Mineralbalance oder Geschmack — was nur eine Probe nach dem Filter zeigt.
03 — Die ProbenahmeSchritt für Schritt am Hahn
Sind die Vorbereitungen abgeschlossen, folgen Sie dieser Reihenfolge. Die mikrobiologische Probe wird immer zuerst genommen, und alle Gefäße werden bei derselben Gelegenheit mit möglichst geringem zeitlichem Abstand gefüllt.
04 — Die vier GefäßeJede Analyse hat ihre eigene Technik
Verschiedene Analysen erfordern unterschiedliche Handhabung. Hier gilt das für die vier häufigsten Gefäße — beim falschen Befüllen kann die Probe ungültig werden.
1. Mikrobiologische Probe
Sterile 500-ml-Flasche mit blauem Verschluss. Diese Probe wird zuerst genommen und ist am empfindlichsten gegenüber Verunreinigung. Berühren Sie niemals die Flaschenöffnung oder die Innenseite des Verschlusses, halten Sie die Flasche ohne Kontakt zum Hahn unter den Strahl und füllen Sie bis 4/5 — knapp unter die „Schultern“. Schrauben Sie den Verschluss sofort zu. Die Probe sollte das Labor am selben Tag erreichen.
2. Chemische Probe
500-ml-Flasche mit weißem Verschluss. Wird direkt nach der mikrobiologischen Probe genommen, nach dem Spülen wie oben. Füllen Sie die Flasche vollständig, bis zum Rand. Muss innerhalb von 48 Stunden nach der Probenahme im Labor eintreffen.
3. Metalle
150-ml-Flasche. Hier wählen Sie die Methode danach, was Sie untersuchen möchten. Normal (empfohlen): nach dem Spülen füllen, wie die übrigen Proben — das zeigt den Metallgehalt des Wassers, das Sie üblicherweise trinken. Einfluss von Hahn und Leitungen: ohne vorheriges Spülen direkt füllen. Der Hahn sollte dann einige Stunden, am besten über Nacht, unberührt gewesen sein, um in stehendem Wasser angereicherte Metalle zu erfassen.
4. Radon
Radon-Vial im Plastikbeutel — das Gefäß, bei dem die meisten Fehler passieren. Entfernen Sie Siebe, Strahlregler und Schläuche und stellen Sie den Durchfluss so langsam wie möglich ein, ohne dass es tropft. Gießen Sie das Wasser vorsichtig an der Gefäßwand entlang, bis es durch Oberflächenspannung vollständig gefüllt ist — es darf keine Luft im Vial verbleiben, denn Radon ist ein Gas. Verschließen Sie es sofort und notieren Sie Datum und Uhrzeit auf dem Etikett des Plastikbeutels, nicht auf dem Vial selbst.
Die vollständige Anleitung als PDF
Möchten Sie die Probenahme-Anleitung ausdrucken oder am Hahn griffbereit haben? Laden Sie den vollständigen Beipackzettel von Svenskt Vattenprov herunter.
Eine falsch genommene Probe kann zu falschen Schlüssen und unnötigen Maßnahmen führen. Richtig genommen, gibt sie Ihnen eine verlässliche Grundlage zum Handeln. Die Grundlage einer zuverlässigen Wasseranalyse
05 — Rechtzeitig einsendenHalten Sie die Probe bis zum Labor kalt
Bakterielle und chemische Prozesse laufen in der Flasche nach der Probenahme weiter, daher ist die Zeit entscheidend. Die Probe sollte das Labor idealerweise am selben Tag und spätestens innerhalb von 48 Stunden erreichen. Die mitgelieferten Kühlakkus müssen beim Versand gefroren sein, und die Proben müssen den ganzen Weg über kalt gehalten werden.
Geben Sie die Probe direkt bei einem Labor oder einer Annahmestelle ab oder kaufen Sie den Versand ("Parcel" oder "Bussgods") bei Ihrer Postannahmestelle. Senden Sie von Montag bis Mittwoch, damit die Probe nicht über das Wochenende liegen bleibt — eine im Transport feststeckende Probe wird schnell unbrauchbar.
06 — Vermeiden Sie die FallstrickeHäufige Fehler, die die Analyse ruinieren
Fast alle fehlerhaften Proben gehen auf einige wiederkehrende Fehler zurück. Wer sie kennt, vermeidet sie leicht:
- Die Probe wird aus stehendem Wasser genommen — ohne richtiges Spülen.
- Die Probe wird zu spät eingesendet oder liegt während des Transports warm.
- Die Flaschenöffnung oder die Innenseite des Verschlusses wird berührt und verunreinigt die mikrobiologische Probe.
- Die Flaschen werden vorab gespült oder gewaschen.
- Es wird Warmwasser statt Kaltwasser verwendet.
- Die Anleitung wird nicht befolgt — besonders häufig bei der Radon-Probenahme, wo Luft im Vial ein falsches Ergebnis liefert.
Wird die Probe jedoch korrekt genommen, erhalten Sie eine solide und zutreffende Grundlage — egal ob die Analyse zeigt, dass alles in Ordnung ist oder dass etwas Aufmerksamkeit braucht.
Quellen
- Svenskt Vattenprov, Probenahme-Anleitung — Trinkwasseranalyse (privates Trinkwasser).
- Schwedisches Lebensmittelamt, Eigener Brunnen oder andere kleine Trinkwasseranlage — Hinweise zur privaten Wasserversorgung.
- Schwedisches Lebensmittelamt, Lassen Sie Ihr Trinkwasser untersuchen.
- SWEDAC, Akkreditierung von Laboren nach SS-EN ISO/IEC 17025.
Bereit, Ihr Wasser zu testen?
Bestellen Sie ein Analysepaket von Svenskt Vattenprov — Schwedens vertrauenswürdigster Wasseranalyse. SWEDAC-akkreditiertes Labor, ein klarer Bericht und konkrete Empfehlungen.
Wasseranalyse bestellenDrinkwaterbemonstering · Stap voor stap
Zo neem je een watermonster correct — voor resultaten die je kunt vertrouwen
Deadline naar het laboratorium
48h
Een watermonster moet het laboratorium binnen 48 uur na de monstername bereiken — bij voorkeur dezelfde dag. Wat je in de eerste uren doet, bepaalt of het resultaat je werkelijke water weergeeft of een misleidend beeld. De monstername is net zo belangrijk als de analyse zelf.
Een watermonster is een momentopname — het laat precies zien hoe je water eruitziet op het moment dat je de fles vult. Daarom is hóé je het monster neemt cruciaal. Kleine fouten, zoals stilstaand water bemonsteren of de flesopening aanraken, kunnen het resultaat veranderen en een beeld geven dat niet klopt met je werkelijke drinkwater.
Deze gids loopt alles stap voor stap door: hoe je je bron en kraan voorbereidt, in welke volgorde je de flessen vult, hoe de vier monsters verschillen en welke fouten een verder correct monster het vaakst bederven. Bij Svenskt Vattenprov — de meest betrouwbare wateranalyse van Zweden worden de analyses uitgevoerd in een SWEDAC-geaccrediteerd laboratorium volgens SS-EN ISO/IEC 17025, maar een betrouwbaar resultaat begint altijd bij je eigen kraan.
01 — Voordat je begintBereid de bron, de kraan en jezelf voor
Een goed monster vereist dat het water representatief is voor je normale gebruik. De bron moet vóór de monstername minstens een paar weken normaal gebruikt zijn — heeft hij lang ongebruikt gestaan, ververs het water dan eerst een paar keer, zodat je levend en geen stilstaand water bemonstert.
Neem het monster bij de kraan die je het meest gebruikt, meestal de keukenkraan, en doe dit na normaal dagelijks watergebruik. Was vooraf grondig je handen, leg alle flessen klaar en lees de instructies. Gebruik uitsluitend de flessen die het laboratorium heeft gestuurd en spoel of was ze nooit van tevoren — ze zijn voorbereid en spoelen kan het monster verontreinigen.
02 — Voor of na het filter?Bepaal wat je werkelijk wilt weten
Heb je een waterfilter, dan moet je bepalen waar je bemonstert — en dat hangt af van je vraag. Wil je weten hoe het ruwe water uit de bron eruitziet, neem het monster dan vóór eventuele filters. Dat toont de werkelijke waterkwaliteit en is de basis om de juiste zuivering te kiezen. Neem je het monster ná het filter, dan laat het zien hoe goed de zuivering werkt — het water dat daadwerkelijk uit de kraan komt.
In veel gevallen is het verstandig twee monsters te nemen: één vóór het filter om de zuiveringsbehoefte te beoordelen, en één erna om te controleren of het filter zijn werk doet. Het komt vaak voor dat een filter één parameter verbetert maar tegelijk pH, mineralenbalans of smaak beïnvloedt — iets wat alleen een monster ná het filter onthult.
03 — De monsternameStap voor stap bij de kraan
Zijn de voorbereidingen klaar, volg dan deze volgorde. Het microbiologische monster wordt altijd als eerste genomen, en alle flessen worden bij dezelfde gelegenheid met zo weinig mogelijk tijd ertussen gevuld.
04 — De vier flessenElke analyse heeft haar eigen techniek
Verschillende analyses vereisen verschillende behandeling. Dit geldt voor de vier meest voorkomende flessen — verkeerd vullen kan het monster ongeldig maken.
1. Microbiologisch monster
Steriele fles van 500 ml met blauwe dop. Dit monster wordt als eerste genomen en is het gevoeligst voor verontreiniging. Raak nooit de flesopening of de binnenkant van de dop aan, houd de fles zonder contact met de kraan onder de straal en vul tot 4/5 — net onder de „schouders“. Draai de dop er meteen op. Het monster moet het laboratorium dezelfde dag bereiken.
2. Chemisch monster
Fles van 500 ml met witte dop. Wordt direct na het microbiologische monster genomen, na spoelen zoals hierboven. Vul de fles volledig, tot aan de rand. Moet binnen 48 uur na de monstername bij het laboratorium aankomen.
3. Metalen
Fles van 150 ml. Hier kies je de methode op basis van wat je wilt onderzoeken. Normaal (aanbevolen): vul na spoelen, net als de andere monsters — dit toont het metaalgehalte van het water dat je gewoonlijk drinkt. Invloed van kraan en leidingen: vul direct zonder eerst te spoelen. De kraan moet dan enkele uren, het liefst de hele nacht, onaangeroerd zijn geweest, zodat je metalen opvangt die zich in stilstaand water hebben opgehoopt.
4. Radon
Radonvial in een plastic zakje — de fles waarbij de meeste fouten gebeuren. Verwijder zeefjes, perlators en slangen en zet de waterstroom zo langzaam mogelijk zonder dat het druppelt. Giet het water voorzichtig langs de wand van de vial tot hij door oppervlaktespanning volledig gevuld is — er mag geen lucht in de vial achterblijven, want radon is een gas. Sluit hem meteen en noteer datum en tijd op het etiket van het plastic zakje, niet op de vial zelf.
De volledige instructie als pdf
Wil je de monstername-instructie afdrukken of bij de kraan binnen handbereik hebben? Download de volledige bijsluiter van Svenskt Vattenprov.
Een verkeerd genomen monster kan tot foute conclusies en onnodige maatregelen leiden. Correct genomen geeft het je een stevige basis om op te handelen. De basis van een betrouwbare wateranalyse
05 — Stuur op tijd inHoud het monster koud tot aan het lab
Bacteriële en chemische processen gaan na de monstername door in de fles, dus tijd is cruciaal. Het monster moet het laboratorium bij voorkeur dezelfde dag en uiterlijk binnen 48 uur bereiken. De meegeleverde koelelementen moeten bevroren zijn wanneer je het monster verstuurt, en de monsters moeten de hele weg koud blijven.
Lever het monster rechtstreeks in bij een laboratorium of inleverpunt, of koop verzending ("Parcel" of "Bussgods") bij je postpunt. Verstuur van maandag tot woensdag zodat het monster niet over het weekend blijft liggen — een monster dat onderweg blijft steken, wordt snel onbruikbaar.
06 — Vermijd de valkuilenVeelgemaakte fouten die de analyse bederven
Bijna alle foutieve monsters komen door enkele terugkerende fouten. Wie ze kent, vermijdt ze gemakkelijk:
- Het monster wordt uit stilstaand water genomen — zonder goed te spoelen.
- Het monster wordt te laat ingestuurd of ligt warm tijdens het transport.
- De flesopening of de binnenkant van de dop wordt aangeraakt, waardoor het microbiologische monster verontreinigd raakt.
- De flessen worden vooraf gespoeld of gewassen.
- Er wordt warm water gebruikt in plaats van koud.
- De instructies worden niet gevolgd — vooral vaak bij radonbemonstering, waar lucht in de vial een verkeerd resultaat geeft.
Wordt het monster echter correct genomen, dan krijg je een degelijke en accurate basis — of de analyse nu laat zien dat alles in orde is of dat er iets aandacht nodig heeft.
Bronnen
- Svenskt Vattenprov, Monstername-instructie — Drinkwateranalyse (particulier drinkwater).
- Zweedse Levensmiddelenautoriteit, Eigen bron of andere kleine drinkwatervoorziening — advies over particuliere watervoorziening.
- Zweedse Levensmiddelenautoriteit, Laat je drinkwater testen.
- SWEDAC, Accreditatie van laboratoria volgens SS-EN ISO/IEC 17025.
Klaar om je water te testen?
Bestel een analysepakket van Svenskt Vattenprov — de meest betrouwbare wateranalyse van Zweden. SWEDAC-geaccrediteerd laboratorium, een duidelijk rapport en concrete aanbevelingen.
Wateranalyse bestellen